Samenvatting project
Dit project brengt huidig gebruik van en beleid en behoeften rond meststoffen in beeld, beredeneert welke stappen gezet moeten worden richting productie en gebruik van klimaat-neutrale en circulaire meststoffen in 2050, maakt een meetlat om duurzaamheidsprestaties van meststoffen te vergelijken, activeert ketendraagvlak om die duurzaamheidsmeetlat in te zetten voor betere prijsvorming van klimaat-neutrale en circulaire meststoffen en demonstreert transport, opslag, toediening en samenwerking rond deze meststoffen.
Doel van het project
De doelstelling van het project is om betekenisvolle stappen te zetten op weg naar productie en gebruik van klimaat-neutrale en circulaire meststoffen in samenwerking tussen veehouders, akkerbouwers en tuinders met het oog op een toekomstbestendige Nederlandse land- en tuinbouw in 2050. Het project wil daarmee bijdragen aan de volgende dimensies van klimaat-neutrale en circulaire ontwikkeling in de gehele keten van grondstoffen, productie en gebruik van meststoffen:
• Vergroting van circulair grondstoffengebruik in productie van meststoffen
• Vermindering van fossiel grondstoffengebruik in productie van meststoffen
• Vermindering van energiegebruik in productie en gebruik van meststoffen
• Vermindering van fossiel energiegebruik in productie en gebruik van meststoffen
• Vermindering van broeikasgasemissies in productie en gebruik van meststoffen
• Vermindering van nutriëntenemissies in gebruik van meststoffen
De politiek-maatschappelijke hitte zit daarbij op klimaat (broeikasgasemissies en fossiel energiegebruik), waterkwaliteit (nutriëntenemissies) en stikstof/natuur (stikstofemissies en -grondstoffen). Het project ontwikkelt routes op weg naar verlaging van de carbon footprint van productie en gebruik van meststoffen met als stip op de horizon klimaat-neutrale meststoffen in 2050. Speciale aandacht gaat daarbij uit naar circulaire routes die in de productie van meststoffen fossiele grondstoffen vervangen door duurzame energiebronnen en hergebruik van nutriënten uit dierlijke mest. Daarmee beoogt het project een bijdrage te leveren aan een verminderde afhankelijkheid van eindige grondstoffen middels hergebruik. Tenslotte moet een efficiënt gebruik van deze meststoffen leiden tot een vermindering van nutriëntenemissies naar bodem, lucht en water en lagere broeikasgasemissies. Een centrale aanname van het project is dat succesvolle routes naar meststoffen met een lagere carbon footprint en uiteindelijk klimaat-neutrale en circulaire meststoffen staan of vallen met de vraag of en hoe deze meststoffen voldoen aan de behoeften van gebruikers. Dit betreft zowel eindgebruikers in de akkerbouw, tuinbouw en melkveehouderij als partijen betrokken bij de toelevering (handel, logistiek en toediening) van meststoffen.
Motivatie
De Nederlandse land- en tuinbouw teelt gewassen voor voeding van mensen en dieren en als biobased grondstoffen. Het telen van gezonde gewassen is niet mogelijk zonder gebruik van meststoffen. De huidige productie van meststoffen is veelal gebaseerd op eindige grondstoffen. De productie van stikstofmeststoffen (N) gebruikt fossiel aardgas en draagt bij aan broeikasgasemissies, terwijl de productie van fosfaat- en kaliummeststoffen (P en K) gebruik maakt van fossiele delfstoffen. Afhankelijkheid van geïmporteerde fossiele grondstoffen maakt de Nederlandse land- en tuinbouw in de huidige geopolitieke omstandigheden kwetsbaar voor leveringsrisico’s en prijsschommelingen op de wereldmarkt. Het gebruik van stikstofhoudende meststoffen leidt tot emissies van ammoniak (NH3) en het broeikasgas lachgas (N2O), terwijl stikstof en fosfaat in meststoffen kunnen uitspoelen naar oppervlakte- en grondwater en ammoniak via depositie in stikstofgevoelige Natura 2000 gebieden negatieve gevolgen voor de biodiversiteit heeft.
Geplande resultaten
De politiek-maatschappelijke hitte zit daarbij op klimaat (broeikasgasemissies en fossiel energiegebruik), waterkwaliteit (nutriëntenemissies) en stikstof/natuur (stikstofemissies en -grondstoffen). Het project ontwikkelt routes op weg naar verlaging van de carbon footprint van productie en gebruik van meststoffen met als stip op de horizon klimaat-neutrale meststoffen in 2050. Speciale aandacht gaat daarbij uit naar circulaire routes die in de productie van meststoffen fossiele grondstoffen vervangen door duurzame energiebronnen en hergebruik van nutriënten uit dierlijke mest. Daarmee beoogt het project een bijdrage te leveren aan een verminderde afhankelijkheid van eindige grondstoffen middels hergebruik. Tenslotte moet een efficiënt gebruik van deze meststoffen leiden tot een vermindering van nutriëntenemissies naar bodem, lucht en water en lagere broeikasgasemissies. Een centrale aanname van het project is dat succesvolle routes naar meststoffen met een lagere carbon footprint en uiteindelijk klimaat-neutrale en circulaire meststoffen staan of vallen met de vraag of en hoe deze meststoffen voldoen aan de behoeften van gebruikers. Dit betreft zowel eindgebruikers in de akkerbouw, tuinbouw en melkveehouderij als partijen betrokken bij de toelevering (handel, logistiek en toediening) van meststoffen.