Agroforestry in diverse vormen van niche naar gevestigde praktijk
Samenvatting project
Vanuit de kennis opgedaan in drie eerdere PPS-en over agroforestry in akkerbouw, dierhouderij en voedselbosbouw is het primaire doel van deze PPS het verder ontwikkelen en verankeren van kansrijke bedrijfsmodellen, zodat agroforestry van een nichepraktijk doorgroeit naar een breed gedragen en gevestigde landbouwpraktijk. In deze PPS werken we aan het optimaal integreren van bomen en struiken op landbouwbedrijven, zowel bedrijfseconomisch, landschappelijk, agroecologisch als maatschappelijk.
Doel van het project
Het primaire doel van deze PPS is het verder ontwikkelen en verankeren van kansrijke bedrijfsmodellen voor agroforestry, zodat het van een nichepraktijk doorgroeit naar een breed gedragen en gevestigde landbouwpraktijk.
Afgeleide doelen
- Het leveren van gekwantificeerde inzichten in de meerwaarde van agroforestry voor productiviteit, biodiversiteit, klimaatadaptatie en -mitigatie, en dierwaardigheid.
- Het in kaart brengen van de praktische randvoorwaarden voor beheer, oogst, verwerking en afzet, in samenwerking met ondernemers.
- Het in kaart brengen van de beleidsveranderingen en instrumenten die noodzakelijk zijn om ondernemers te stimuleren en in staat te stellen om de transitie naar een landbouwsysteem met agroforestry te versnellen, samen met het Agroforestry Netwerk Nederland (ANN), ondernemers vanuit de provinciale agroforestry netwerken, overheden, terreinbeherende organisaties en ketenpartijen.
- Het in kaart brengen wat de bijdrage van agroforestry kan zijn aan onbetaalde maatschappelijke waarden, zoals sociale cohesie, voedselveiligheid, fysieke en mentale gezondheid en recreatie, evenals de benodigde kennis en ondernemersvaardigheden, samen met ondernemers, ANN, maatschappelijke organisaties, overheden en onderwijs.
- Het samen met regionale stakeholders in beeld brengen welke agroforestry systemen in welke landschappen het best tot hun recht komen in relatie tot lokale maatschappelijke en ecologische doelen, en welke randvoorwaarden dit oplegt aan het systeemontwerp.
Motivatie
De kennis over ons huidige landbouwsysteem laat zien dat de kwetsbaarheid ervan in belangrijke mate voortkomt uit een gebrek aan diversiteit in gewassen, microklimaten en habitats. De oorzaak hiervan ligt in de sterke afhankelijkheid van homogene productiesystemen. Hoewel deze systemen hoge opbrengsten konden realiseren onder gematigde omstandigheden, blijken ze steeds kwetsbaarder nu klimaatverandering leidt tot extremere weersomstandigheden. Droogte, wateroverlast, hitte en nieuwe ziekten en plagen confronteren agrarisch ondernemers daardoor met substantiële productierisico’s. De urgentie om productiesystemen weerbaarder en diverser te maken is daarom groot.
Geplande resultaten
- Beter gekwantificeerde kennis over kosten, baten en ecosysteemdiensten van toepassing van agroforestry in de landbouwpraktijk.
- Zicht op de benodigde instrumenten voor en de route naar (een toename van) de implementatie van specifieke agroforestry vormen in bepaalde landschappen.
- Handvatten voor agrarisch ondernemers, overheden, maatschappelijke organisaties en onderwijs voor opschaling van agroforestry.
- Duiding van waar (landschappelijke locatie) kansen liggen voor de diverse vormen van agroforestry en waar niet.